سایر مطالب

گرمازدگی و چند راهکار برای درمان آن

Heat-exhaustion.jpg

یکی از معضلات فصل تابستان گرمازدگی و از کار افتادن سیستم تنظیم کننده دمای بدن در اثر فعالیت بیش از حد زیر نور خورشید است. وقتی که فرد گرمازده می‌شود بدن نمی‌تواند گرمای اضافی خود را دفع کند، در نتیجه دمای بدن بیش از حد افزایش پیدا می‌کند و همین امر سبب می‌شود که حتی اندام‌های اصلی بدن تخریب شوند. در حقیقت به علت تعریق شدید، آب بدن از دست می‌رود، الکترولیت‌های سدیم و پتاسیم که از جمله مواد ضروری بدن هستند از بدن خارج می‌شوند و به دنبال آن درجه حرارت مرکزی بدن بالا می‌رود. گرمازدگی می‌تواند بصورت خفیف، متوسط یا شدید بروز کند و در موارد شدید حتی می‌تواند منجر به مرگ شود.

نشانه‌های گرمازدگی را می‌شناسید؟

شناخت نشانه‌های گرمازدگی مثل هر بیماری دیگری می‌تواند روند درمان آن را تسریع و بهبود ببخشد. برخی از نشانه‌های گرمازدگی عبارتند از: افزایش دمای بدن، سردرد، سرگیجه و منگی، حال بد و بی اشتهایی، تشنگی شدید، تپش قلب، تند نفس کشیدن، تعریق شدید و پوست رنگ پریده و نمناک و انقباضات شدید عضلانی. تمام این موارد زمانی پیش می‌آید که فرد در یک هوای گرم کار و فعالیت جدیدی را که به آن عادت ندارد شروع می‌کند. اگر بعد از یک تعریق شدید فقط آب بدون املاح استفاده کنیم احتمال ایجاد این وضعیت زیاد است. اثر کمبود آب و املاح در اثر تعریق زیاد بوجود می‌آید و برای درمان آن باید ورزش را متوقف کرد، عضلات دردناک را به آرامی کشش داد و آب خنک حاوی املاح نوشید.

با فرد گرمازده چه کنیم

Heat-exhaustion-2

اگر به دنبال تمرینات ورزشی مداوم در طول یک روز گرم احساس گرفتگی عضلانی دردناک (اغلب در ران، بازوها یا شکم) کردید بلافاصله خودتان را به یک محیط خنک برسانید، استراحت کنید و از محلول‌های خوراکی «ORS» استفاده کنید. اگر گرفتگی عضلات بیش از یک ساعت ادامه پیدا کرد به پزشک مراجعه کنید. اگر یکی از اعضاء خانواده شما یا فردی که تحت حمایت شما قرار دارد، پوست خشک و داغ داشت یا دچار هذیان، تشنج و یا عدم هوشیاری شد، سریعاً با اورژانس تماس بگیرید.

در مدت زمانی که منتظر رسیدن کمک پزشکی هستید:

او را به جای خنک منتقل کنید.

لباس‌های اضافی را دربیاورید.

به فرد مقدار زیادی آب بدهید.

پوست را با اسفنج یا اسپری با آب نمناک خنک کنید.

فرد گرمازده باید استراحت کند و در صورت لزوم از پنکه برای خنک کردن او استفاده شود.

در کنار فرد بمانید تا حالش بهتر شود و هر چند دقیقه یک بار چک کنید آیا سرعت تنفس یا ضربان قلبش کمتر شده است یا نه.

از دادن هرگونه داروی تب‌بر مانند استامینوفن به فرد خود داری کنید. اگر فرد فاقد هوشیاری است، او را به پهلو بخوابانید.

معمولاً پس از نیم ساعت باید حال فرد بهتر شود، اگر علایم بهبود پیدا نکرد یا وخیم‌تر شد مصدوم را به مرکز درمانی منتقل کنید.

چگونه از گرمازدگی پیشگیری کنیم

Heat-exhaustion-3

گرمازدگی از لحاظ شدت به سه نوع خفیف، متوسط و شدید تقسیم می‌شود که در صورت عدم درمان نوع خفیف، گرمازدگی به نوع متوسط و یا شدید منجر و فرد ممکن است دچار کما و حتی مرگ شود. برای جلوگیری از گرمازدگی رعایت موارد زیر کارساز است:

  • لباس‌های ضخیم و غیر قابل نفوذ در فصل گرم که مانع تبخیر عرق و دفع گرما می‌شود، نپوشید. اگر ورزش می‌کنید، هنگام فعالیت شدید بدنی به قدر کافی مایعات بنوشید. فعالیت بدنی خود را در مناطق یا ماه‌های بسیار گرم به تدریج طی ۳ تا ۴ هفته به منظور عادت کردن بدن به گرما، افزایش دهید. در فعالیت‌های ورزشی گروهی، گرمازده شدن یکی از افراد به معنای در خطر بودن دیگران است، در چنین مواقعی به سرعت اقدامات احتیاطی برای خود و سایر افراد را انجام دهید، در روزهای بسیار گرم حتی اگر تشنه نیستید مرتب آب بنوشید.
  • اگر دونده استقامت یا دوچرخه‌سوار هستید و قرار است که مسابقات شما در شرایط آب و هوایی گرم برگزار شود، قبل از شروع مسابقه، خود را با این شرایط وفق دهید (یعنی در هوای گرم، تمرین کنید). این کار باعث می‌شود بدنتان به گرما عادت کند. موقع تمرین به مقدار کافی آب و مایعات بنوشید. اگر اولین بار است که به شرایط آب و هوایی جدید رفته‌اید، تمرینات خیلی سنگین و سخت را انجام ندهید.
  • همیشه آب و مایعات کافی بنوشید. حداقل ۳ لیتر در روز مایعات بنوشید و اگر میزان فعالیت‌تان زیاد است، کم‌کم آن را به ۴ تا ۵ لیتر برسانید. اگر فعالیت ورزشی شدید دارید یا خیلی عرق می‌کنید، مصرف آب به تنهایی کافی نیست، بلکه باید به ازای هر یک ساعت ورزش، یک لیتر نوشابه‌های ورزشی که حاوی الکترولیت‌ها و املاح هستند، را استفاده کنید.
  • کمتر جلوی نور خورشید بایستید و اگر مجبور هستید در آفتاب بمانید از کلاه لبه دار استفاده کنید.
  • در هوای گرم لباس‌های گشاد، نازک و رنگ روشن بپوشید. لباس کتان از همه بهتر است، زیرا باعث می‌شود هوا به راحتی از آن عبور کند و عرق شما خشک شود.
  • سعی کنید وعده‌های غذایی‌تان را سبک و به مقدار کم میل کنید.
  • اگر در هوای گرم ورزش می‌کنید، به ترتیب زیر آن را انجام دهید تا بدن شما به این آب و هوا عادت کند:
  • ابتدا تمرینات کوتاه مدتی انجام دهید و به تدریج و در طی دو هفته مدت آن را افزایش دهید. سعی کنید تمرینات شدید را صبح زود که هوا خنک است یا هنگام عصر انجام دهید. هر نیم ساعت یک‌بار به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در سایه استراحت کنید و اگر احساس خستگی کردید، سرعت ورزش خود را کاهش دهید.
  • در صورتی که دارو مصرف می‌کنید، از پزشک خود بپرسید که آیا این دارو با تنظیم دمای بدن شما تداخل پیدا می‌کند یا خیر. اگر داروی مصرفی شما در تنظیم دمای بدنتان خللی ایجاد می‌کند، باید فعالیت بدنی‌تان را در هوای گرم کاهش دهید و به مقدار کافی آب و مایعات بنوشید.
  • به میزان کافی بخوابید و میوه‌ها و سبزی‌های سرشار از پتاسیم را به میزان زیاد مصرف کنید تا بدن‌تان خودش را با گرما تطبیق دهد.

از نشانه‌های گرمازدگی آگاه باشید

Heat-exhaustion-4

«آدم» یا «آماس» ناشی از گرما و عرق‌سوز شدن نشان می‌دهد که بدن شما تحت تأثیر استرس ناشی از گرماست. در حالت «آدم» ناشی از گرما، رگ‌های خونی بدن گشاد شده و باعث می‌شود مایعات زیر پوست بدن جمع شوند که در این صورت دست‌ها و پاها متورم می‌شوند. ممکن است ابتدا با احساس تنگ شدن انگشتر یا کفش‌ها متوجه این تورم شوید. در حالت عرق‌سوز، منافذ خروج عرق بسته می‌شوند و شما احساس خارش می‌کنید که معمولاً زیر لباس است. در این حالت از گرفتن دوش آب سرد به جهت ایجاد شوک، قرار گرفتن در معرض باد مستقیم کولر به دلیل شعله‌ور شدن عفونت‌های تنفسی به خاطر تغییرات ناگهانی هوا و نوشیدن سریع مایعات بسیار سرد که سبب اختلال در وضعیت سیستم ایمنی بدن می‌شود، اجتناب کنید.

برای رفع گرمازدگی نوشابه نخورید؛ خاکشیر بخورید

Heat-exhaustion-5

اگر گرمازده شده‌اید از مصرف نوشابه‌های گازدار و مواد قندی در هنگام ابتلا به این عارضه جدا خودداری کنید چرا که سبب ایجاد اختلال در سیستم ایمنی بدن می‌شوند و در درمان گرمازدگی هم نقشی ندارند. فرد گرمازده اشتهای زیادی برای خوردن آب سرد و یخ دارد، اما مراقب باشید به صورت تدریجی و آهسته مایعات را بنوشد تا معده وی دچار تحریک و التهاب نشود. استفاده از شربت خاکشیر خنک و لیمو برای جلوگیری از گرمازدگی مؤثر است. برای جلوگیری از اسهال و تأثیر خنکی، شربت خاکشیر و لیمو را خنک میل کنید.

گرمازده‌اید؛ هندوانه و خیار بخورید

Heat-exhaustion-6

میوه‌هایی مانند آلبالو، خیار و هندوانه نقش بسزایی در تنظیم درجه حرارت بدن دارند. هندوانه یک میوه تابستانی لطیف، آبدار، خنک کننده، آرام بخش و مسکن التهابات درونی است که اصولاً برای رفع عطش در اوج گرمای تابستان مصرف می‌شود. طبیعت هندوانه سرد و تر است و برای افراد گرم مزاج بسیار مطلوب است. ترکیب آب هندوانه و خیار برای رفع حرارت بدن، رفع تشنگی و گرمازدگی بسیار مفید است. همچنین به‌لیمو، گلاب خنک، عناب و شکر، سکنجبین با یخ و تخم شربتی برای رفع حالت گرمازدگی بسیار مفید هستند.

اگر گرمازده شده‌اید پیاز قرمز بخورید

Heat-exhaustion-7

شاید برایتان جالب باشد که بدانید به گفته متخصصان تغذیه، مصرف پیاز همراه با وعده غذایی به مقابله با گرما و پیشگیری از گرمازدگی کمک می‌کند. یکی از خواص پیاز، خنک نگه داشتن بدن است. پیاز، بخصوص پیاز قرمز، حاوی ماده شیمیایی «کورستین» است که دارای تأثیر ضدهیستامین است. هیستامین محرکی است که موجب عرق‌سوز شدن بدن می‌شود و به گزیدگی و نیش حشرات واکنش نشان می‌دهد، به همین دلیل مصرف پیاز می‌تواند به این مشکلات متداول در فصل تابستان کمک کند.

کودکان و نوزادان هم گرمازده می‌شوند

Heat-exhaustion-8

کودکان و نوازدان هم دچار گرمازدگی می‌شوند به خصوص اگر کودک شما به هوای داغ عادت نداشته باشد (مثلاً دراوایل تابستان). لباس‌های کودک و نوزاد در فصل تابستان باید سبک و آزاد باشد. سعی کنید وقتی او را از منزل خارج می‌کنید در سایه نگهدارید و وقتی او را سوار اتومبیل می‌کنید دقت کنید که هوای داخل اتومبیل خنک باشد. در روزهای فوق‌العاده گرم بیشتر از حد معمول به کودک و نوزادتان مایعات بدهید و حتی‌الامکان را از منزل خارج نکنید.

لوازم مورد نیاز برای پیشگیری از گرمازدگی

Heat-exhaustion-9

  • همراه داشتن مقدار کافی آب برای نوشیدن و خنک کردن پوست
  • پوشش مناسب مثل لباس گشاد به رنگ روشن و کلاه لبه‌دار
  • کرم‌های ضد آفتاب وسیع‌الطیف (که از هر دو پرتو ماوراء بنفش A و B محافظت می‌کنند) با درجه محافظت (SPF) سی به بالا
  • عینک آفتابی مناسب که کناره‌های چشم را محافظت کند، محافظت صد در صد در مقابل پرتو ماوراء بنفش بدهد و 400UV باشد.

0 دیدگاه

پاسخ دهید :

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد . فیلدهایی که دارای * می باشند اجباری هستند .

مقالات مرتبط